Pemaju menggunakan bata simen kerana kos bahan dan kerja kemasan boleh dikurangkan melalui kejuruteraan nilai, atau value engineering. Penjimatan ini membantu mengawal kos pembinaan dan harga rumah, di samping menjaga keuntungan projek. Namun, bagi pembeli yang akan menduduki rumah tersebut bertahun-tahun, perbezaan bahan juga mempunyai kesan terhadap keselesaan dan penyelenggaraan.
Dalam contoh kiraan ini, harga seketul bata simen dianggarkan sekitar 25 hingga 35 sen, berbanding bata merah tanah liat sekitar 55 hingga 70 sen. Sebuah rumah teres dua tingkat menggunakan kira-kira 20,000 hingga 25,000 ketul bata. Perbezaan 30 sen bagi 25,000 ketul sudah menghasilkan penjimatan RM7,500 untuk sebuah rumah. Bagi 250 unit, jumlahnya menghampiri RM1.9 juta. Angka yang kecil pada seketul bata menjadi besar apabila dikira untuk seluruh fasa pembangunan.
Penjimatan tidak berhenti pada harga pembelian. Bata simen yang dicetak menggunakan mesin mempunyai bentuk lebih sekata, bucu yang kemas dan permukaan rata. Keadaan ini memudahkan kerja mengikat dinding serta mengawal ketebalan lepaan simen. Dalam perbandingan ini, lepaan bata simen sekitar 12 hingga 15 mm, manakala ketidaksekataan bata merah akibat pembakaran boleh memerlukan lepaan sekitar 20 hingga 25 mm. Lebih tebal lepaan, lebih banyak bahan, masa kerja dan upah diperlukan.
Bagi penghuni, perkara pertama yang perlu difahami ialah bahang haba. Bata merah mempunyai jisim terma yang tinggi, dengan penyerapan dan pelepasan haba yang lebih perlahan. Perbandingan dengan bata simen menimbulkan persoalan tentang seberapa cepat haba daripada dinding luar sampai ke ruang dalaman. Kesannya dirasai pada keselesaan bilik dan keperluan menggunakan penyaman udara, bukan sekadar rupa dinding selepas dicat.
Perkara kedua ialah lembapan. Liang kapilari pada bata simen boleh menyerap air. Jika bahan kurang mampat dan lepaan luar mempunyai retak rambut, air hujan boleh meresap sehingga menjejaskan cat dinding dalaman. Dinding yang kelihatan kemas semasa serahan rumah masih memerlukan perhatian terhadap mutu bahan dan kemasan luarnya.
Perkara ketiga muncul apabila pemilik mahu menggantung kabinet atau kelengkapan berat. Bata merah yang padu memberikan keadaan pegangan berbeza daripada bata simen gred biasa yang boleh berderai ketika digerudi. Sebab itu, kerja memasang palam dinding tidak patut dianggap sama bagi semua permukaan. Keadaan bahan di belakang lapisan cat turut menentukan perhatian yang diperlukan semasa pemasangan.
Penggunaan bata simen tidak dengan sendirinya bermaksud rumah berbahaya atau mudah roboh. Dalam sistem kerangka konkrit bertetulang yang dibincangkan ini, tiang dan rasuk menyokong struktur, manakala dinding bata berfungsi sebagai pengisi dan pembahagi ruang. Peranan itu berbeza daripada dinding galas beban.
Pemaju melihat pilihan bata dalam skala kos satu projek. Pembeli pula menanggung pengalaman menduduki dan menyelenggara sebuah rumah. Pada saya, kedua-dua sudut ini perlu difahami bersama. Penjimatan bahan mungkin tidak kelihatan selepas dinding dilepa dan dicat, tetapi kesannya terhadap haba, lembapan dan kerja pemasangan tetap perlu diberi perhatian.